ကမၻာ့ဖလား တိုက္ရိုက္ လႊင့္ေသာေၾကာင့္ စေလာင္း ေရာင္းအားက်ဆင္း

စစ္အစိုးရပိုင္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား အစီအစဥ္မ်ားမွေန၍ ၂၀၁၀ ကမၻာ့ဖလား ေဘာလံုး ပြဲစဥ္မ်ားကို တိုက္႐ိုက္ ထုတ္လႊင့္ ျပသမည္ ဆိုျခင္းေၾကာင့္ တရားမ၀င္ ၈ ေပႏွင့္ ၂ေပ ၿဂိဳဟ္တု စေလာင္းမ်ား ေရာင္းအား က်ဆင္း ေနေၾကာင္း အေရာင္းဆိုင္မ်ားမွ သိရသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္တြင္ ၿဂိဳဟ္တုစေလာင္း တပ္ဆင္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု - Lup Keen Ng)

“၂၀၀၆ ကမၻာ့ ဖလားတုန္းက တီဗီက တုိက္ရိုက္ မလႊင့္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဆိုင္ေတြ စေလာင္း အရမ္း ေရာင္းရတယ္။ အခု လာေမးသူ နည္းတယ္။ အခုေတာ့ အင္တင္နာေတြ၊ တီဗီေတြ ေရာင္းအား တက္တယ္” ဟု လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း အေရာင္းဆိုင္ တာဝန္ခံ တဦးက ေျပာသည္။
စစ္အစိုးရပိုင္ ႐ုပ္/သံ မီဒီယာမ်ားက ကမာၻ႕ဖလား ေဘာလံုး ပြဲစဥ္မ်ားကို တိုက္႐ိုက္ ျပသမည္ ဆိုေသာ္လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ လွ်ပ္စစ္မီး ရရွိမႈမွာ တရက္လွ်င္ ၆ နာရီသာ ရွိသည္။

“မီးပ်က္ေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ဘီယာဆိုင္တို႔၊ လက္ဖက္ရည္ ဆိုင္တို႔မွာ ၾကည့္ဖို႔ စိတ္ကူးတယ္။ မီးစက္နဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆို အဆင္မေျပႏိုင္ဘူး”ဟု ေဘာလံုးပြဲ ၾကည့္႐ႈရန္ အားသန္ေနသူ တဦးကဆိုသည္။

စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ ကမာၻ႕ဖလားေဘာလံုး ပြဲစဥ္မ်ား တိုက္႐ိုက္ျပသျခင္းမွာ ၿဂိဳဟ္တုစေလာင္းမ်ား ျပန္လည္ တပ္ဆင္မည္ကို စိုးရိမ္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ ေ၀ဖန္သူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

ရန္ကုန္ အေျခစိုက္သတင္း အယ္ဒီတာတဦး ကလည္း ကမာၻ႔ဖလား ေဘာလံုးပြဲစဥ္မ်ားေၾကာင့္ ျပည္ပ မီဒီယာမ်ားမွ ထုတ္လႊင့္ေနသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၏ ႏ်ဴကလီးယားကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား စိတ္ဝင္စားေနမႈကို အာရံု ေျပာင္းလဲေစႏိုင္ေၾကာင္း သံုးသပ္ျပသည္။

“အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားနဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ ေပါင္းၿပီးလႊင့္တဲ့ ႏ်ဴကလီးယားကိစၥကို ဒီရက္ပိုင္း လူေတြ ေတာ္ေတာ္ စိတ္၀င္စားေနတာ။ ကမာၻ႕ဖလားပြဲေတြလာရင္ေတာ့ အာ႐ံုေျပာင္းသြားႏိုင္တယ္။ လူေတြက ေဘာလံုးပြဲေတြေလာက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအေၾကာင္း စိတ္မ၀င္စားၾကဘူး” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ ဒဂံုစင္တာေရွ႕ရွိ ဘရဏီမီဒီယာပိုင္ LED ေဘလ္ဘုတ္တြင္လည္း ကမာၻ႔ဖလား ပြဲစဥ္မ်ားကို တိုက္႐ိုက္ျပသ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“က်ေနာ္တို႔အတြက္ အဆင္ေျပတာေပါ့ဗ်ာ။ ကားဆြဲရင္းေဘာလံုးပြဲၾကည့္ရတာေပါ့။ LED နဲ႔ၾကည့္ရတာ ဆိုေတာ့ အရသာက ေတာ္ေတာ္ေလး မိုက္မွာဗ်” ဟု ဒဂံုစင္တာအနီးတြင္ ညပိုင္း တကၠစီဂိတ္ထိုး ေျပးဆြဲလ်က္ရွိသူ ကိုေအာင္ႏိုင္က ဆိုသည္။

ကမာၻ႔ဖလား ေဘာလံုးပြဲကို ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔မွ ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ေန႔အထိ ေတာင္အာဖရိကတြင္ က်င္းပမည္ ျဖစ္ၿပီး ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အသင္း ၃၂ သင္း ျဖစ္ကာ ပြဲစဥ္အေရအတြက္ စုစုေပါင္း ၆၄ ပြဲ ရွိသည္။

ျမန္မာေဘာလံုးပရိတ္သတ္မ်ားအေနျဖင့္ ကမာၻ႔ဖလားေဘာလံုးပြဲမ်ားကို စိတ္၀င္စားမႈမ်ားျမင့္တက္ေနၿပီး စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္မ်ားကလည္း ကမာၻ႕ဖလားပြဲအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ ေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။

“က်ေနာ့္ဆိုင္မွာ ေဘာလံုးပြဲျပဖို႔ LCD ေတြတပ္လိုက္တယ္ဗ်ာ။ ေဘာလံုးပြဲျပတဲ့ ဆိုင္ပဲ လူေတြက ထိုင္ၾကမွာေလ။ ဒါမွ ေရာင္းအားလည္းတက္လာမွာ” ဟု ရန္ကုန္ရွိ ေ႐ႊျပည္တန္ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ရွင္ ကိုျမင့္သိန္းက ဆိုသည္။

စီးပြားေရး လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူ အမ်ားစုမွာ ေဘာလံုးပြဲကိုအားထား၍ ျပင္ဆင္မႈမ်ားရွိသကဲ့သို႔ ေဘာလံုးပြဲ ေလာင္းကစားဒိုင္မ်ား၊ ေဘာလံုးပြဲျဖင့္ စား၀တ္ေနေရး ေျဖရွင္းသူမ်ားလည္း ျပင္ဆင္ေနၾကသည္။

“ဒီလေတာ့ ပိုက္ဆံရေအာင္ ရွာရမယ္။ ခ်န္ပီယံလိဂ္တုန္းက ႐ႈံးထားတာေလးေတြ ျပန္ရေအာင္ေတာ့ ရွာရမယ္” ဟု ေဘာလံုး ေလာင္းကစားသည့္ ဦးေက်ာ္ႀကီးဆိုသူက ေျပာသည္။

ေဘာလံုးပြဲစဥ္မ်ားကို ညေန ၆ နာရီ၊ ည ၈ နာရီ၊ နံနက္ ၁ နာရီ ဟူ၍ ၃ ခ်ိန္ျပသမည္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားႏွင့္ ျမဝတီ ျမ၀တီ႐ုပ္သံတြင္ အလ်ဥ္းသင့္သလို ျပသမည္ဟု သိရသည္။

မိုးဆမ္းပန္း မီဒီယာမွ ကမာၻ႔ဖလားၿပိဳင္ပြဲ ထုတ္လႊင့္ခြင့္ကို သီးျခား ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္ ေသာ Yangon Entertainment အား ၾကားခံၿပီးျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးသို႔ Free to Air ျပသမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကာ္ျငာ ထားသည္။

မိုးဆမ္းပန္းမီဒီယာ ဥကၠဌ ဦးေဇာ္မင္းေအးမွာ ဒုတိယ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တင္ေအး၏ သားျဖစ္ၿပီးလက္ရွိတြင္ Eco Vision စာေစာင္ႏွင့္ Messenger ဂ်ာနယ္ကို ထုတ္ေ၀ေနသူျဖစ္သည္။ ဦးေဇာ္မင္းေအးသည္္ တာေမြ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ယခင္ အမ်ဳိးသား စာၾကည့္တုိက္ အေဆာက္အအုံကို လႊဲေျပာင္းရရွိထားသည္ ဟုလည္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည္။

ကမၻာ့ဖလားပြဲစဥ္မ်ားကို ျမ၀တီႏွင့္ ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားတုိ႔တြင္ Sponsorship စနစ္ျဖင့္ ျပသရန္ သေဘာတူညီထားၿပီး သတ္မွတ္ထားေသာ အက်ဳိးခံစားခြင့္ကိုလည္း ယခင္ Sponsorship စနစ္မ်ားအတိုင္း အက်ဳိးခံစားခြင့္ရရိွမည္ ျဖစ္ကာ အဓိက ပံ့ပိုးေပးသူမွာ ဂရင္း႐ိြဳင္ရယ္၊ စူပါ၊ ေလဆာႏွင့္ စတားကိုလာ ကုမၸဏီမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ကမာၻ႔ဖလား ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲကို ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွ စတင္၍ ၄ ႏွစ္တႀကိမ္က်င္းပခဲ့ရာ ယခု၂၀၁၀ ၿပိဳင္ပြဲမွာ ၁၉ ႀကိမ္ေျမာက္ ျဖစ္သည္။

KIO ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိ၍ ကခ်င္ပါတီ ေဝဖန္ခံရ

ကခ်င္ျပည္နယ္မွ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္း (USDA) တာ၀န္ခံက ကခ်င္ျပည္နယ္ တိုးတက္ေရး ပါတီ (KSPP) ႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားေသာ ကခ်င္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး အဖဲြ႔ (KIO) တို႔ အၾကား ဆက္ႏႊယ္မႈကို ေ၀ဖန္ ျပစ္တင္လိုက္ေၾကာင္း ကခ်င္ သတင္းရပ္ကြက္မွ သိရသည္။

“KSPP နဲ႔ KIO ဟာ အတူတူပဲ။ ၿပီးေတာ့ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္ရာမွာလည္း သူတုိ႔ ရပ္တည္ခ်က္က အတူတူပဲ” ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ USDA တာ၀န္ခံႏွင့္ ကခ်င္စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ဒူး၀ါး မဒိုင္းဇုန္တင္က ဇြန္လ ၂ ရက္ေန႔၌ က်င္းပေသာ USDA ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း တက္ေရာက္ခဲ့သူ တဦးက ေျပာသည္။
ဒူး၀ါး မဒိုင္းဇုန္တင္သည္ စစ္အစိုးရ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ နီးစပ္သူျဖစ္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ၿမိဳ႕ေတာ္ ျမစ္ႀကီးနားတြင္ ၾသဇာေညာင္းသူလည္း ျဖစ္သည္။ ၎သည္ USDA ကို ဦးေဆာင္၍ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) ကိုယ္စား ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ စည္းရံုးေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ဆိုသည္။

“သူက ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ စည္း႐ံုးတဲ့ အခြင့္အလမ္းကို အသံုးခ်ၿပီး KSPP ကို တိုက္ခိုက္တာပါ။ ကခ်င္စာေပနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ ေကာ္မတီ ဥကၠ႒လည္း ျဖစ္ေလေတာ့ သူ႔စကားေတြက KSPP ကို ထိခုိက္ေစတာ အမွန္ပါပဲ” ဟု ထိုင္းအေျခစိုက္ ကခ်င္ သတင္းဌာန အယ္ဒီတာ လဖိုင္ေနာ္ဒင္းက ေျပာသည္။

“KSPP နဲ႔ KIO က အတူတူပဲလို႔ ေျပာရခက္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ KSPP ေခါင္းေဆာင္ေတြက KIO ကေန ႏုတ္ထြက္ၿပီး ျဖစ္လို႔ပါ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ KSPP ကို KIO လို႔ပဲ ျမင္ၾကတယ္” ဟု လဖိုင္ေနာ္ဒင္းက ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

KSPP ကို ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ KIO ဒုဥကၠ႒ေဟာင္း ေဒါက္တာ မနန္တူးဂ်ာက ဦးေဆာင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး ဇူလိုင္လတြင္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီအျဖစ္ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ဲျခင္းျဖစ္သည္။

KSPP အေနႏွင့္ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္အတြက္ ဧၿပီလ ၅ ရက္ေန႔က ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ထံ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္ထိ ခြင့္ျပဳခ်က္ မရေသးေပ။

ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒ အခန္း (၃)၊ အပိုဒ္ ၁၂ (က)၊ အပိုဒ္ခြဲ (၃) ၌ ႏိုင္ငံေရးပါတီတရပ္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အား လက္နက္ကိုင္ ဆန္႔က်င္ေနေသာ ေသာင္းက်န္းသူအဖြဲ႔အစည္း သို႔မဟုတ္ မတရားအသင္းအျဖစ္ ေၾကညာခံထားရေသာ အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ ပတ္သက္မႈရွိပါက ႏိုင္ငံေရးပါတီအျဖစ္ ဆက္လက္ရပ္တည္ပိုင္ခြင့္ မရွိဟု ဆိုထားသည္။

ဒူး၀ါး မဒိုင္းဇုန္တင္ အေနျဖင့္ KSPP ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျပာဆိုရာတြင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒကို တိုက္႐ိုက္ ရည္ၫႊန္းမႈ မရွိေသာ္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က KSPP မွတ္ပံုတင္ခြင့္ ခ်မေပးျခင္းသည္ စစ္အစိုးရက KIO ကို နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္းေျပာင္းရန္ ဖိအားေပးျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက ေျပာၾကသည္။

နယ္ျခားေစာင့္တပ္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ရွိေသာ္လည္း စစ္အစိုးရက KIO ကို ယခုအခ်ိန္ထိ မစည္းရုံးႏိုင္ေသးေၾကာင္း၊ ယင္းကိစၥေၾကာင့္ပင္ ႏွစ္ဘက္တင္းမာမႈမ်ား ပိုတိုးလာေၾကာင္း သိရသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က KSPP မွတ္ပံုတင္မႈကို အတည္ျပဳရန္ ေႏွာင့္ေႏွးေနျခင္းသည္ KIO က နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းရန္ ျငင္းဆန္ ၍ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒကို အသံုးျပဳ၍ KSPP ၊ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း တိုးတက္ေရးပါတီႏွင့္ ညီညြတ္ေသာ ဒီမိုကေရစီ ပါတီ (ကခ်င္ျပည္နယ္) တို႔ကို ႏိုင္ငံေရးပါတီေလွ်ာက္ထားခြင့္ ပယ္ခ်ႏိုင္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ ပဋိပကၡ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ (International Crisis Group - ICG) က ေမလ ၂၇ ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က KSPP မွတ္ပံုတင္တာကို အတည္ျပဳဖို႔ ၾကန္႔ၾကာေနရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္း ႏွစ္ခုရွိတယ္။ တခုက KIO က နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ ျငင္းတာနဲ႔ ေနာက္တခုကေတာ့ KSPP ထဲမွာ KIO ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း တခ်ိဳ႕ပါေနလို႔ပဲ ျဖစ္တယ္” ဟု တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္တြင္ ေနထိုင္သူ ကခ်င္တိုင္းရင္းသား ကိုေအာင္၀ါက ဆိုသည္။

“အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ KSPP ကို ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္ေလာက္မွ အတည္ျပဳေကာင္း ျပဳႏိုင္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္လည္း KIO ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ထုတ္ပစ္ဖို႔ ပါတီကို ဖိအားေပးတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္” ဟု လဖိုင္ေနာ္ဒင္းက ေျပာသည္။

နယ္ျခားေစာင့္တပ္ကိစၥကို ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး တက္လာမည့္ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရသစ္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးမည္ဟု KIO ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာေသာ္လည္း မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ ေဆြးေႏြးမည္ကိုမူ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္းမရွိေပ။

KSPP သည္ ျမစ္ႀကီးနားတြင္ ႐ံုးဖြင့္ထားၿပီး ပါတီတည္ေထာင္ခ်ိန္မွစ၍ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ စည္းရံုးေရးလုပ္ငန္းမ်ား က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ ပါတီမွတ္ပုံတင္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ စည္းရံုးေရးလုပ္ငန္းမ်ား ရပ္ဆိုင္းထားေၾကာင္း သိရသည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း USDP တခုတည္းသာ စည္းရံုးေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေနေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ထံ၌ ႏိုင္ငံေရးပါတီ တည္ေထာင္ခြင့္ႏွင့္ ဆက္လက္တည္ေထာင္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားေသာ ပါတီ ၄၂ ပါတီ ရွိၿပီး ပါတီ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားသည့္ ၃၃ ခုအနက္ ၃၂ ပါတီကို မွတ္ပံုတင္ခြင့္ ျပဳခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ႏ်ဴကလီးယား သတင္းေပါက္ၾကားမႈ စစ္အစုိးရ စုံစမ္းစစ္ေဆး

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ဖို႔အထိ ႀကံစည္ ႀကိဳးပမ္းေနတယ္ ဆိုတဲ့ သက္ေသ အေထာက္အထား အခ်ဳိ႕နဲ႔အတူ သတင္းေတြ ေပါက္ၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ စစ္အစုိးရက သက္ဆိုင္ရာ ႏ်ဴကလီးယား တပ္ရင္းေတြ၊ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ေျမေအာက္ဥမင္ စီမံကိန္းက တာ၀န္ရိွ အရာရိွေတြ၊ တပ္မႉးေတြကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ေခၚယူစစ္ေဆး ေမးျမန္းတာေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ႏ်ဴကလီးယားကိစၥ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚလာတာေၾကာင့္ လူထုအၾကားမွာ ဘယ္လိုဂယက္ေတြ ထြက္ေပၚေနသလဲ၊ စစ္တပ္အတြင္းမွာေရာ ဘယ္လုိ ဂယက္႐ိုက္ခတ္မႈ အတိုင္းအတာ ဘယ္ေလာက္ရိွမလဲဆုိတာ ကိုသားၫြန္႕ဦးက စံုစမ္းေမးျမန္းၿပီး တင္ျပေပးထားပါတယ္။
ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယားလုပ္ငန္း ပတ္သက္ ဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားအခ်ဳိ႕ ႏိုင္ငံတကာကို ေဖာက္ခ်ခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မႉးစိုင္းသိန္း၀င္းရဲ႕ ညီအကို ေမာင္ႏွမအခ်ိဳ႕ကို အာဏာပိုင္ေတြက ေမးျမန္းစစ္ေဆးမႈ ရိွခဲ့တယ္လို႔ သိရသလို ေနျပည္ေတာ္မွာေတာ့ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္း၊ ေျမေအာက္ဥမင္ စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အရာရိွေတြ၊ တပ္မႉးေတြကို ေခၚယူေမးျမန္း စစ္ေဆးေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ စစ္တပ္အတြင္း အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြ အတြင္းမွာေတာ့ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အထူးအေလးေပး စိုးရိမ္ေနပံု ရပါတယ္။

ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူ ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးကေတာ့ ဒီျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ ႐ိုက္ခတ္မႈေတြ အေတာ္ေလး ရင္ဆိုင္ရလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ဒီလုိကိစၥမ်ဳိးေတြ ရွိတုိင္းမွာေတာ့ စစ္အစိုးရထဲမွာ ဖမ္းတာ၊ ဆီးတာ၊ ပိုၿပီးေတာ့ တင္းက်ပ္တာ၊ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ ထုတ္တာ၊ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္တာေတာ့ ရွိတာပဲေလ။ ႏ်ဴကလီးယားကိစၥက ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ျဖစ္လာတယ္၊ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းေတြမွာလည္း ပါလာတယ္၊ ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္က ဆီနိတ္တာ ဂ်င္မ္၀က္ဘ္ (Jim Webb) ကုိယ္တုိင္က ဒီႏ်ဴကလီးယား ကိစၥေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ကုိ သြားလည္မယ့္ ကိစၥမွာလည္း ေလယာဥ္ေပၚ တက္ခါနီးမွ ခရီးစဥ္ကို ဖ်က္လုိက္တယ္တို႔၊ ၿပီးေတာ့ တျခား ေဒသတြင္း အာဆီယံမွာ ဆုိရင္လည္း Nuclear Free Zone ဆုိတဲ့ ကိစၥမ်ဳိးေတြလည္း ရွိတယ္ဆုိေတာ့ ျပည္တြင္း ျပည္ပမွာ ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ ဂယက္ေတြက မ်ားေတာ့ စစ္အစုိးရကလည္း သူ႔အထဲမွာရွိတဲ့ ျပႆနာေတြကို ထိန္းသိမ္းႏုိင္ဖုိ႔ သူ႔က ေသေသခ်ာခ်ာေတာ့ လုပ္မွာပဲ။ ဘယ္အေပါက္က ထြက္လဲဆုိတာ ရွာတာေတြကေတာ့ ျဖစ္မွာပဲ။”

အခု ေပါက္ၾကားခဲ့တဲ့ သတင္းလို ႏ်ဴကလီးယားဗံုး ထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတဲ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ရည္မွန္း စိတ္ကူးယဥ္မႈဟာ အထူးအဆန္းေတာ့ မဟုတ္ဘူးလို႔ ကိုေအာင္ႏိုင္ဦးက ေျပာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံ၊ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ပယ္က်ဥ္ထား ခံရတဲ့ ႏိုင္ငံအဖို႔ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေလာက္ေလာက္လားလား ဂ႐ုျပဳတာ ခံလိုတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ဖြဲ႕စည္းပုံမွာလည္း ႏ်ဴကလီးယားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စြမ္းအင္တုိ႔၊ ႏုိင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဆုိတဲ့ေအာက္မွာ ထည့္ထားတာ ရွိတယ္ဆုိေတာ့ ဒီလိုကိစၥမ်ဳိးအတြက္ အံ့ၾသစရာလည္း မရွိဘူးေပါ့။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏုိင္ငံတို႔ ဘာတုိ႔ဆုိရင္လည္း ဘာမွေတာ့ မဟုတ္ေပမဲ့ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆုိင္တဲ့အတြက္ ကမ ၻာေပၚမွာ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္လို ႏုိင္ငံမ်ဳိးကလည္း ေလးေလးစားစား ဆက္ဆံရတာေတြ ရွိေနတယ္။

“ေနာက္ အေရးႀကီးတဲ့ တခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေဒသတြင္းမွာ ပထ၀ီ ႏုိင္ငံေရးအရ အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။ စစ္အစုိးရ အၿမဲတမ္း ေျပာေနတာ ရွိတယ္၊ အဲဒါက အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံႏွစ္ခုရဲ႕ ၾကားထဲမွာ ရွိတဲ့အတြက္ စစ္ေရးအရ အင္အားေကာင္းဖုိ႔ လိုတယ္ဆုိၿပီး ေျပာေနတာ ရွိတယ္။ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကိုေရာ၊ အိႏၵိယႏုိင္ငံကိုေရာ စစ္ေရးအရ ဘယ္လိုမွ ႏုိင္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားလည္း မရွိဘူး။ သုိ႔ေသာ္လည္း ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ရွိတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီႏုိင္ငံေတြက က်ဴးေက်ာ္လာခဲ့မယ္ ဆုိရင္ တားႏုိင္ ဆီးႏုိင္တဲ့ လက္နက္တခု ျဖစ္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အမ်ားျပည္သူ အၾကားမွာေတာ့ ဒီျပႆနာရဲ႕ ဂယက္ စိုးရိမ္မႈေတြက ေနာက္ခံ၀န္းက်င္ေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး အမ်ဳိးမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ျပည္တြင္း သတင္းစာဆရာတဦးက ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာျပည္က ႏ်ဴကလီးယား ရည္မွန္းခ်က္ ရွိတယ္ဆုိေတာ့ သူတို႔ေတြက ထပ္ၿပီးေတာ့ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ လုပ္ရင္ ႏုိင္ငံျခားထြက္ဖုိ႔ ျပဳဖုိ႔မွာ အခက္အခဲေတြမ်ား ျဖစ္မလားေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒါမ်ဳိး သူတုိ႔ စုိးရိမ္တာေပါ့ေလ။ တခ်ဳိ႕က ဒီလုိ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ ရွိတယ္ဆုိရင္ အေမရိကန္က အေရးယူလိမ့္မယ္။ အဲဒါဆုိရင္ စစ္အစိုးရ အားနည္းေအာင္ လုပ္မယ္ဆုိရင္ အားရတာရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕အျမင္က်ေတာ့ ဒီဟာႀကီးက ျပည္တြင္း ဒီမုိကေရစီ အေရးုကိုမ်ား လႊမ္းမိုးသြားမလား ဆိုၿပီးေတာ့။”

အခုလို ျပႆနာရပ္ကေန အစိုးရက အျမတ္ထုတ္ႏိုင္တာလည္း ရိွတယ္လို႔ အဲဒီ သတင္းစာဆရာက ယူဆပါတယ္။ ႏ်ဴကလီးယား လုပ္ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေပါက္ၾကားမႈ အတိုင္းအတာ တစံုတရာအထိ ျမန္မာအစိုးရက ျဖစ္ေစခ်င္ပံု ရတယ္လို႕ သူက ခန္႕မွန္းတာပါ။

“သူက တဘက္မွာလည္း အဲဒါမ်ဳိး မခံခ်င္ေတာ့ ဒါမ်ဳိး Nuclear Energy ရွိတယ္လုိ႔ ထင္ေကာင္းထင္မယ္။ တကယ္လက္ေတြ႕မွာ Effective ျဖစ္ဖုိ႔ကေတာ့ က်ေနာ္ သိပ္မထင္ဘူး။”

ဒါေပမဲ့ ကိုေအာင္ႏုိင္ဦးကေတာ့ ဒီလိုမျမင္ပါဘူး။ ႏ်ဴကလီးယားလုပ္ငန္း သဘာ၀အရ ႏိုင္ငံေတြဟာ လွ်ဳိ႕၀ွက္လုပ္ေလ့ရိွၿပီး ေအာင္ျမင္ေတာ့မွသာ ထုတ္ေျပာေလ့ ရိွတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ IAEA အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဏုျမဴစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ မျပန္႕ပြားေရးစာခ်ဳပ္ အဖဲြ႕၀င္ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာပါ၀င္တဲ့ အာဆီယံအသင္းဟာ ဆိုလည္း အာဆီယံကို ႏ်ဴကလီးယား ကင္းမဲ့ဇုန္ သတ္မွတ္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ အဖဲြ႕အစည္းပါ။ အခုထြက္ေပၚလာတဲ့ သတင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ IAEA အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဏုျမဴစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီ အေနနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားဖို႔ရိွၿပီး လိုအပ္ရင္ေတာ့ ျမန္မာအစိုးရထံကေန ေျဖရွင္းခ်က္ ေတာင္းခံသြားမယ္လို႔ IAEA အႀကီးအကဲ ေျပာဆိုခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး ႐ိုက္တာသတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

စီးပြားေရးလုပ္ပုိင္ခြင့္ စည္းမ်ဥ္းသစ္ စစ္အစုိးရ ထုတ္ျပန္

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဘဏ္လုပ္ငန္း အပါအ၀င္ တျခားစီးပြားေရးနဲ႔ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အသစ္ေတြကုိ ျမန္မာစစ္အစုိးရက ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။ ဒီလုပ္ထုံးလုပ္နည္း အသစ္ေတြကုိ တကယ္ လက္ေတြ႕ က်င့္သုံးမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ႏုိင္ငံျခား၀င္ေငြ ရရွိသူေတြအတြက္ ေရရွည္မွာ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိ ဆက္သြယ္ စုံစမ္းထားတဲ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။
ျမန္မာစစ္အစုိးရက ဒီႏွစ္ထဲမွာ အစုိးရပုိင္ လုပ္ငန္းေတြကုိ ပုဂၢလိကလက္ လႊဲေျပာင္းမႈေတြ အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္လာေနတဲ့ အထဲမွာ ဘ႑ာေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အသစ္ေတြကုိလည္း ထုတ္ျပန္လာပါတယ္။ ဒီကေန႔ပဲ ျမန္မာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးဘဏ္၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံျခား ကုန္သြယ္မႈဘဏ္တုိ႔မွာ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အသစ္ေတြနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ အမိန္႔ေၾကညာခ်က္ေတြ ကပ္ထားတာကုိ ေတြ႕ခဲ့ရတယ္လုိ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ဆရာစိန္က ေျပာျပပါတယ္။

“ဘဏ္က ဒီေန႔ ေၾကညာခ်က္ေတြ ထြက္တယ္။ အဲဒါက က်ေနာ္တို႔ အရင္တုန္းက Export Earning လုပ္ေနတဲ့ ေငြေတြတင္ မကဘဲ အခု ႏုိင္ငံျခားမွာ သြားလုပ္တဲ့ လူေတြရဲ႕ တရား၀င္ ေငြေတြကို သံ႐ုံးအခြန္ေဆာင္တာတုိ႔၊ ဘဏ္အခြန္ေဆာင္တာတုိ႔ ပါၿပီးရင္ အဲဒီေငြေတြလည္း Earning အျဖစ္ သုံးခြင့္ျပဳမယ္။ ေနာက္တခုက ျပည္တြင္းမွာ ရတနာေရာင္းလို႔ရတဲ့ ပုိက္ဆံ၊ ေနာက္တခုက FEC နဲ႔ ေဒၚလာနဲ႔ ေရာင္းလုိ႔ရတဲ့ ပုိက္ဆံ၊ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာမႈ အ႐ုပ္ကေလးေတြ ေရာင္းလို႔ရတဲ့ ပုိက္ဆံ၊ အဲဒါမ်ဳိးေတြလည္း ေပးမယ္ဆုိတဲ့ ေၾကညာခ်က္တခု ထြက္တယ္။

“ေနာက္တခုက Earning ေတြ ဟုိတုန္းက Transfer လုပ္လို႔ရွိရင္ Transfer က မူရင္း တဆင့္ပဲေပါ့၊ Export ကုမၸဏီက Earning တခုေရာင္းရင္ One ကေန Two, Three, Four လက္ထဲေပါ့ဗ်ာ၊ ႀကိဳက္သလုိ အေျပာင္းအလဲ လုပ္ႏုိင္တယ္ဆိုတာ တခုလည္း ဒီေန႔ ထြက္တယ္။ အဲဒီေၾကညာခ်က္လည္း ဘဏ္မွာ ကပ္ထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ FEC နဲ႔လည္း ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ဟာကို ေဒၚလာကဲ့သုိ႔ သံုးႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္တခုလည္း ကပ္ထားတယ္။ အဲလုိျဖစ္တယ္၊ ဒီေန႔။ ထူးထူးျခားျခားေပါ့ဗ်ာ။”

အဲဒီ အမိန္႔ေၾကညာခ်က္ေတြကုိ ႏုိင္ငံျခားေငြ ႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မရွင္ အႀကီးအကဲကုိယ္တုိင္ လက္မွတ္ထုိးတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

အခုလုိ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အသစ္ေတြ ထုတ္ျပန္လုိက္တာက ျပည္ပမွာ အလုပ္ထြက္လုပ္ေနသူေတြ အပါအ၀င္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ေနသူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သြင္းကုန္ တင္သြင္းခြင့္ ရရွိမယ္ဆုိတဲ့ လကၡဏာ ေဆာင္ေနတာေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်းလည္း ဒီကေန႔ အနည္းငယ္ က်သြားတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“အခုက်ေတာ့ Earning ေတြ မ်ားလာေတာ့မွာပဲ ဆိုၿပီး Earning ေစ်းက ၁၀၉၈ ေလာက္ကေန တျဖည္းျဖည္း က်လာတာ ဒီေန႕ ၁၀၂၀ မွာ ရပ္သြားတယ္။ ၁၀၂၀ က်ေတာ့ ၀ယ္ခ်င္သူက နည္းနည္းမ်ားလာတာေပါ့။ သုံးထားတဲ့ ေ၀ါဟာရကို ၾကည့္ရတာကေတာ့ သြင္းကုန္ေပါ့၊ Import Right ရရွိမယ္လုိ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေရးထားတယ္။ Import Right ရရွိမယ္လုိ႔ ေရးထားေတာ့ အရင္တုန္းက Export Earning ဆုိတာ အကန္႔အသတ္ တခုလို ျဖစ္ေနတာ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ပုိ႔ရတဲ့ ပစၥည္းေတြကသာလွ်င္ Export Earning မဟုတ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ ႏုိင္ငံျခား သြားလုပ္တဲ့သူရဲ႕ ဟာကလည္း Export Earning အျဖစ္ ျဖစ္လာတယ္။

“အဲဒါတင္မကဘူး၊ ေတာ္ေတာ္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျဖစ္လာတာေပါ့ဗ်ာ။ အဲေတာ့ ေရးထားတဲ့ စကားလုံးေလးေတြက ေၾကညာခ်က္မွာက်ေတာ့ သြင္းကုန္ Right၊ Import Right ရရွိထားေသာ Earning လုိ႔ ေရးထားတာကို ၾကည့္ရင္ ေရွ႕ေလွ်ာက္ၾကေတာ့ ႏုိင္ငံျခားသြားလုပ္တဲ့ လူေတြဟာ သူတုိ႔ႀကိဳက္တဲ့ ပစၥည္းေတြကုိ သြင္းခြင့္ ရေကာင္းရမယ္ဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္မ်ဳိး မွန္းၾကည့္လုိ႔ရပါတယ္။”

အခုလို ပုိမုိပြင့္လင္းတဲ့ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အသစ္ေတြ ထုတ္ျပန္လုိက္တာဟာ တကယ္ လက္ေတြ႕ က်င့္သုံးရင္ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆရာစိန္က သုံးသပ္ပါတယ္။

“အခုဟာေတာ့ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာ၊ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ လကၡဏာပါ၊ ႏုိင္ငံတကာ နယ္ပယ္ထဲမွာရွိတဲ့ စီးပြားေရးသေဘာကို ေျပာတာ၊ ႏိုင္ငံတကာ နယ္ပယ္ထဲမွာေတာ့ ၀င္ဆန္႔ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ လကၡဏာလို႔ က်ေနာ္ ဒီလိုပဲ ျမင္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပုဂၢလိကဘဏ္အသစ္ ၄ ခု ထပ္ဖြင့္ဖုိ႔ စစ္အစုိးရက ခြင့္ျပဳမိန္႔ ခ်ေပးၿပီး မၾကာခင္ လအနည္းငယ္အတြင္း ဒီဘဏ္ေတြ ဖြင့္ႏုိင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ ဓာတ္ဆီနဲ႔ ဒီဇယ္ဆီဆုိင္ေတြ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီေတြ လက္ထဲ လႊဲေျပာင္းေပးတဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ အခုလို အမိန္႔ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ အခ်ိန္ဟာ တုိက္ဆုိင္ေနတာမုိ႔ ေရရွည္မွာ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္ လုပ္ငန္းေတြ အားလုံးကုိ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးမယ့္ လကၡဏာလား ဆုိတာေတာ့ မေသခ်ာေသးပါဘူး။

“ဒါေပမဲ့ ေတာ္ေတာ္ၾကာၾကာၾကေတာ့ ဒီဥစၥာက Import/Export Policy ကို ေျပာင္းမွာျဖစ္တဲ့အတြက္၊ ဆုိလုိခ်င္တာက ပစၥည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ပို႔၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြင္း ဆုိတဲ့ အေနအထားကို ေျပာင္းမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ Earning ခြန္ေတြ မလုိအပ္ဘဲ ေစ်းတက္မွာစုိးလို႔ အခုကတည္းက ဒီဟာေတြကို Liberalize လုပ္ထားသလား ဆုိတာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေသခ်ာ မသိေသးဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ပစၥည္းေတြကုိ သြင္းခြင့္ေပးေတာ့မယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးမုိ႔လို႔ Liberalize လုပ္သလား။ ေနာက္တခုက ဒီဇယ္၊ ဓာတ္ဆီတုိ႔ တုိးရမယ့္ ပမာဏရွိလို႔ Liberalize လုပ္သလား ဆုိတာ ေသေသခ်ာခ်ာ ကုန္သြယ္ေရး ေပၚလစီေတာ့ အေသအခ်ာ မထြက္ေသးဘူးေလ။”

ပုဂၢလိကဘဏ္အျဖစ္ ဖြင့္ခြင့္ရထားတဲ့ ကုမၸဏီ ၄ ခုကေတာ့ ထူးကုမၸဏီ လီမိတက္၊ Max ျမန္မာ၊ IGE ကုမၸဏီ လီမိတက္နဲ႔ Eden ကုမၸဏီ လီမိတက္တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ကနဦး မတည္ေငြအျဖစ္ အနည္းဆုံး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀ သန္းစီ ထည့္၀င္ၾကရမွာ ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္း စီးပြားေရးဘဏ္ အျဖစ္နဲ႔ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး စတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ စတင္ ဖြင့္လွစ္မယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အခုလုိ ဘဏ္အသစ္ ၄ ခု ဖြင့္ခြင့္ေပးလုိက္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပုဂၢလိကဘဏ္ စုစုေပါင္း ၂၀ ရွိလာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ မလိုအပ္ဟု NLD ေျပာ

ခ်င္းမုိင္ (မဇိၩမ)။ ။ စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ စီမံကိန္းအစား ျပည္သူမ်ား လက္ေတြ႔ ခံစားေနရသည့္ ဒုကၡမ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေပးသင့္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဒုဥကၠဌ ဦးတင္ဦးက ေျပာသည္။

“အမွန္ကေတာ့ လူေတြ ငတ္ပ်က္ေနတာ။ မီးေရမလာတာေတြ ျဖည့္ဆည္းေပးစမ္းပါဗ်ာ။ အဲဒါေတြ လုပ္ေပးရင္ သူတို႔ကို ေလးစားဂုဏ္ယူမွာပါ” ဟု ကာကြယ္ေရး ဝန္ၾကီးေဟာင္း ဦးတင္ဦး က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။
ထုိ႔ျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည့္ ဖြ႔ြံၿဖိဳးတုိးတက္သည့္ ႏုိင္ငံမဟုတ္ျခင္း၊ ကြ်မ္းက်င္သည့္ သိပၸံပညာရွင္မ်ား မရွိ ေသးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အႏၲရာယ္ရွိလာႏုိင္သည္ဟု ဆုိသည္။

“အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြ ဆုိရင္လည္း ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးေနတာဘဲဗ်ာ။ မလုိဘူး ထင္ပါတယ္။ သိပၸံနည္းေတြ ကြ်မ္းကြ်မ္းက်င္က်င္ လုပ္ႏုိင္မွ စဥ္းစားရမဲ့ ကိစၥပါ။ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံက ေပါတီးေပါ့စလုပ္တတ္တာ ေတြရွိေတာ့ မေတာ္တဆ ျဖစ္ရင္လည္း သိပ္အႏၲရာယ္ ၾကီးမားပါတယ္” ” ဟု သူက ေျပာသည္။

စစ္အစိုးရသည္ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာဆိုင္ရာ သင္တန္းမ်ား တက္ေရာက္ရန္ စစ္တပ္မွ ေရြးခ်ယ္၍ ႐ုရွႏိုင္ငံသို႔ ေစလႊတ္သည္မွာ ၁ဝ ႏွစ္ခန္႔ရွိၿပီျဖစ္ေသာေၾကာင့္ “အထိုက္အေလ်ာက္” တတ္ေျမာက္ လာၿပီး လက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေရး စတင္လုပ္ေဆာင္ေနပံုရသည္ဟု သူက သံုးသပ္သည္။

ယခု ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ၌ ျပည္ပသို႔ထြက္လာသူ မေကြးတိုင္း ၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ လ်ဳိ႕ဝွက္လက္နက္ ထုတ္စက္႐ုံမွ အၾကီးအကဲတဦးဟု ဆိုသူ ဗိုလ္မႉးစိုင္းသိန္းဝင္းက စာရြက္စာတမ္းႏွင့္ ဓာတ္ပံု အေထာက္အထားမ်ားကို ေနာ္ေဝအေျခစိုက္ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့အသံ DVB သို႔ လႊဲေျပာင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ သည္။ ယင္းကို အယ္လ္ဂ်ာဇီးယား ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမွ ယခုလ ၄ ရက္ေန႔က ထုတ္လႊင့္သြားသည္။

ကမၻာ့ႏ်ဴကလီးယားဆိုင္ရာ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ ၾကပ္မတ္ေနေသာ ႏိုင္ငံတကာ အႏုျမဴစြမ္းအင္ေအဂ်င္စီ IAEA အဖြဲ႔ၾကီး၏ ဒါ႐ိုက္တာေဟာင္း ေရာဘတ္ ကယ္လီကလည္း ယင္း အေထာက္အထားမ်ားအရ စစ္အစိုးရသည္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္အတြက္ လိုအပ္ေသာ ယူေရနီ ယမ္သတၱဳ ျပဳလုပ္ရန္ ၾကိဳးစားေနေၾကာင္း ထင္ရွားသည္ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ကင္းရွင္းေရးဇံု Treaty on South East Asia Nuclear Weapon Free Zone (SEANWFZ) ကို ၁၉၉၅ ခု ဘန္ေကာက္တြင္ က်င္းပသည့္ ASEAN အစည္းအေဝး၌ လက္မွတ္ထိုးထားသည္။

ေနာက္ဆံုးထြက္လာသည့္ အစီရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ IAEA က ေလ့လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး လိုအပ္ပါက စစ္အစိုးရအား ေမးျမန္းစံုစမ္းသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေတာင္ဥကၠလာပ ေနအိမ္တလံုး မီးေလာင္၊ တဦး ေသဆံုး

နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ)။ ။ ရန္ကုန္တိုင္း ေတာင္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေနအိမ္တလံုး ယမန္ေန႔ နံနက္ ၉ နာရီခန္႔တြင္ မီးေလာင္ခဲ့ရာ လူတဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။

ေတာင္ဥကၠလာပ အမွတ္ ၁၁ ရပ္ကြက္ ရာဇသၾကၤန္လမ္းရွိ အသက္ ၈ဝ ခန္႔အရြယ္ ေဒၚကေလးမ၏ အိမ္အမွတ္ ၁၄၄ (ေပ ၂ဝ ၊ ေပ ၃ဝ အက်ယ္) သြပ္မိုးပ်ဥ္ကာ ၂ ထပ္အိမ္ မီးေလာင္မႈအတြင္း လူပ်ဳိလူလြတ္တဦးျဖစ္သူ အသက္ ၄ဝ ႏွစ္အရြယ္ ကိုသက္ထြန္းေအာင္ ေသဆံုးသြားျခင္း ျဖစ္သည္။ ေသဆံုးသူသည္ ေဒၚကေလးမ၏ ေျမးေတာ္စပ္သူျဖစ္ၿပီး ကဗ်ာဆရာေမာင္စိမ္းနီ၏ သား ျဖစ္သည္။
သူသည္ လြန္ခဲ့ေသာ လပုိင္းအတြင္း အရက္ျဖတ္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ေလျဖတ္ေဝဒနာကို ခံစားေနရသူျဖစ္ေၾကာင္း အကို ေတာ္စပ္သူ တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။

‘’သူ႔ကို ျပဳစုရတယ္။ သူက ႏြားႏို႔ေသာက္ခ်င္တယ္ေျပာေတာ့ သူ႔ကို ကုတင္မွာအိပ္ေနတာကေန ထူေပးခဲ့ၿပီး ႏြားႏို႔ေသာက္တယ္။ သူ ႏြားႏို႔ေသာက္ေနတုန္း အိမ္ေရွ႕လမ္းေထာင့္က ဆိုင္မွာ အသုတ္ သြားစားတာ။ တပြဲကုန္သြားတယ္။ ‘မီး’ ‘မီး’ လို႔ ေအာ္လို႔ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ အိမ္က ျဖစ္ေနတယ္။ က်ေနာ္သြားေတာ့ အိမ္မွာ မီးေတြက ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဝါးမ်ဳိေနၿပီ။ အရင္ဆံုး အဖြားကို ေျပးယူၿပီး သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ အိမ္နီးခ်င္းေတြကို ေပးတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ သက္ထြန္းဆီကို သြားတာ။ သြားလို႔ မရေတာ့ဘူး။ သြားရင္ က်ေနာ္လည္း မီးေလာင္ေသမွာဆိုေတာ့ လူေတြကလည္း ေအာ္ၾကတယ္။ မသြားနဲ႔ မသြားနဲ႔ေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီလိုနဲ႔ပဲ သက္ထြန္းကို က်ေနာ္တို႔ မကယ္လိုက္ႏိုင္တာပါ’’ ဟု သူက ေျပာသည္။

နံနက္ ၉ နာရီေက်ာ္ေက်ာ္တြင္ မီးေလာင္မႈ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၉ နာရီခဲြခန္႔တြင္ ေတာင္ဥကၠလာပ၊ သဃၤန္းကြ်န္းႏွင့္ ဗဟိုမီးသတ္မွ မီးသတ္ကား စုစုေပါင္း ၁၇ စီး လာေရာက္ၿငိွမ္းသတ္ခဲ့ရာ ၁ဝ နာရီခန္႔တြင္ မီးၿငိမ္းသြားသည္။ ေနအိမ္တခုလံုး ျပာက်သြားကာ အနီးမွ အိမ္ ၂ လံုးလည္း အနည္းငယ္ ကူးစက္ခံခဲ့ရသည္။

ေနအိမ္အေပၚထပ္တြင္ ၂ ခန္း ျပဳလုပ္ထားရာ အမ်ဳိးသမီး ၂ ဦးအတြက္ တခန္းငွားထားသလို၊ ၃ ဦးပါ မိသားစုတစုကို တခန္းငွားေပးထားသည္။ ေအာက္ထပ္တြင္မူ ေသဆံုးသူ၏ ညီႏွင့္ ညီမအတြက္ သီးသန္႔တခန္း၊ အကိုဝမ္းကဲြက တခန္း၊ ေဒၚကေလးမႏွင့္ ေသဆံုးသူ ကိုသက္ထြန္းေအာင္တို႔က တခန္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။

ေသဆံုးသူသည္ ယခင္က အရက္ အလြန္အကၽြံေသာက္ခဲ့ကာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခ်ဳိ႕ယြင္းေနေၾကာင္း မိသားစုႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အသိုင္းအဝိုင္းထံမွ စံုစမ္းသိရွိရသည္။

ယခုမီးေလာင္မႈသည္ မီးဖိုမီး မီးၾကြင္းမီးက်န္ေၾကာင့္ဟု ရန္ကုန္တိုင္း မီးသတ္ဦးစီးဌာနက ေျပာဆိုသည္။

မိသားစုႏွင့္နီးစပ္သူမ်ားကမူ အေပၚထပ္တြင္ ေနထိုင္သူမ်ားသည္ ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္သူမ်ား မဟုတ္ဘဲ၊ ေအာက္ထပ္တြင္ ေနသူမ်ားလည္း ထမင္းခ်က္စားခ်ိန္ မဟုတ္ေသးေၾကာင္းႏွင့္ ကုိသက္ထြန္းေအာင္သည္ ေဆးလိပ္ေသာက္တတ္သျဖင့္ မီးျခစ္ကို အိပ္ယာေဘးတြင္ အၿမဲထားရွိသူျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔အေနျဖင့္ မီးေလာင္မႈ မည္ကဲ့သို႔ စတင္ခဲ့ရသည္ကို အတည္ျပဳႏိုင္ျခင္း မရွိၾကပါ။

လူ ၉ ဦး အိုးအိမ္မဲ့ျဖစ္သြားရာ အိမ္ရွင္ ေဒၚကေလးမကို ေဆြမ်ဳိးမ်ားက ေခၚေဆာင္သြားကာ က်န္ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ၁၁ ရက္ကြက္ သာသနာ့ဟိတ ဓမၼာ႐ံုတြင္ ေဒသခံမ်ားက ေကၽြးေမြးေစာင့္ေရွာက္ေနၾကသည္။

မီးေလာင္မႈေၾကာင့္ ဆံုး႐ႈံးမႈတန္ဖိုးမွာ က်ပ္သိန္း ၅ဝ ေက်ာ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဗဟိုမီးသတ္ ကြ်မ္းက်င္ အရာထမ္းတဦးက ခန္႔မွန္းေျပာဆိုသည္။

လူမ်ဳိးေရး မခဲြျခားရန္ ဒုကၡသည္႐ံုးကို ဆႏၵျပ

နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ မေလးရွားေရာက္ ရခိုင္လူမ်ဳိး ဦးေရ ၅ဝ ေက်ာ္သည္္ လူမ်ဳိးေရး ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း မျပဳဘဲ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳရန္အတြက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကြာလာလမ္ပူရွိ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီး႐ံုး UNHCR သို႔ ယမန္ေန႔ နံနက္ပိုင္းတြင္ သြားေရာက္ဆႏၵျပခဲ့သည္။

မေလးရွားေရာက္ ရခိုင္ဒုကၡသည္မ်ားအား UNHCR က အသိအမွတ္ျပဳ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ရန္၊ မေလးရွား အက်ဥ္းေထာင္ႏွင့္ ထိန္းသိမ္းေရး စခန္းမ်ားရွိ အထိန္းသိမ္းခံ ရခိုင္မ်ားအား UNHCR က ကူညီေျဖရွင္းေပးရန္ႏွင့္ UNHCR ႐ံုးတြင္ ရခိုင္ဘာသာျပန္ ထားရွိရန္ဟူသည့္ အခ်က္ ၃ ခ်က္ကို ဆႏၵျပသူမ်ားက ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကသည္။
“က်န္တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကို ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ UN က ခြဲျခားဆက္ဆံလို႔ ဆႏၵသြားျပၾကတာ။ ၿပီးေတာ့ ေထာင္ေတြနဲ႔ camp ေတြမွာဆိုလည္း UN က မၾကည့္ေပးဘူးဗ်။ လာၾကည့္ရင္ ရခိုင္ဆိုရင္ ခ်န္ထားခဲ့တယ္။ က်န္တဲ့ လူမ်ဳိးဆိုရင္ pass ေပးလိုက္တယ္။ ေနာက္တခ်က္က က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္လူမ်ဳိး ဘာသာျပန္ ေလွ်ာက္ေတာ့လည္း မခန္႔ဘူးဗ်ာ။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ကိုယ့္စကားနဲ႔ ဘာသာမျပန္ရတဲ့အတြက္ လိုရင္းမေရာက္တာေတြ ရွိတယ္” ဟု ဆႏၵျပပြဲ ျဖစ္ေျမာက္ေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားသူ တဦးျဖစ္သည့္ ကိုမင္းမင္းထြန္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။

ေတာင္းဆိုခ်က္ ၃ ခ်က္ ေရးသားထားသည့္ ေပးစာကို UNHCR ႐ံုး တာဝန္ရွိသူတဦးက လက္ခံရယူကာ ၎တို႔႐ံုးအေနျဖင့္ စဥ္းစားေပးမည္ဟု ေျပာဆုိသြားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္မွ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လအတြင္း UNHCR က ရခိုင္မ်ားကိုပါ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ရာမွ ထိုေနာက္ပိုင္းတြင္ ဒုကၡသည္ေလွ်ာက္ထားခြင့္ပင္ မရေတာ့ေၾကာင္းႏွင့္ မေလးရွားတြင္ UNHCR ၏ ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ခံယူလိုသူ ရခိုင္လူမ်ဳိး ၁ ေသာင္းေက်ာ္ရွိေၾကာင္း ဆႏၵျပသူမ်ားထံမွ သိရွိရသည္။

မေလးရွားတြင္ ရခိုင္ ဦးေရ ၁၅ဝဝဝ ခန္႔ရွိရာ ၁၇ဝဝ ခန္႔သာ UNHCR အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ရရွိထားၿပီး၊ ၅ဝဝ ခန္႔မွာ ယာယီလက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ထားေၾကာင္းႏွင့္ ၂၅ဝ ခန္႔မွာ တတိယႏိုင္ငံသို႔ အေျခခ်ခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္ ဒုကၡသည္ ကယ္ဆယ္ေရး ေကာ္မတီထံမွ သိရသည္။ ထို႔အျပင္ တႏိုင္ငံလံုးရွိ ထိန္းသိမ္းေရးစခန္း ၁၁ ခုတြင္ အထိန္းသိမ္းခံေနရသူ ရခိုင္လူမ်ဳိး ဦးေရ ၃ဝဝ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖဲြ႔ (မေလးရွား) ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ကိုထြန္းဝင္းညြန္႔က “က်ေနာ္တို႔ ဗမာရယ္၊ ရခိုင္ေတြရယ္ကို UN က ခြဲျခားဆက္ဆံတယ္။ ျမန္မာျပည္ကလာတဲ့ က်န္တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြကိုေတာ့ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ က်ေနာ္တို႔က်ေတာ့ ေလွ်ာက္လႊာေတာင္ တင္ခြင့္မရဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔ က်ေနာ္တို႔ကို အသိအမွတ္မျပဳတာလဲလို႔ UN ကို ေမးေတာ့ မင္းတို႔က ဗမာလူမ်ဳိးျဖစ္လို႔ passport (ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္) ရွိတယ္၊ ျပန္လို႔ရတယ္ ဆိုတာေလာက္ပဲ ေယဘုယ်ဆန္ဆန္ ေျဖတယ္’’ ဟု မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။

ခ်င္းဒုကၡသည္မ်ား ေကာ္မတီ (မေလးရွား) မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ တဦးကလည္း “ျမန္မာႏိုင္ငံက တိုင္းရင္းသားေတြကို အသိအမွတ္ျပဳကဒ္ ထုတ္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ဗမာနဲ႔ ရခိုင္ေတြ မပါေတာ့တာ သတိထားမိတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္လဲေတာ့ က်ေနာ္ မသိဘူး” ဟု ေျပာသည္။

မေလးရွား UNHCR ႐ံုးသို႔ မဇၥ်ိမက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ အမ်ဳိးသမီး Yante Ismail က ၎အေနျဖင့္ အေသးစိတ္ အေျခအေနကို မသိရွိသျဖင့္ ေျပာဆိုရန္ ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

ယခုႏွစ္ ဧၿပီလကုန္အထိ မေလးရွား UNHCR သို႔ ဒုကၡသည္အျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားသူႏွင့္ အသိအမွတ္ျပဳခံရၿပီးသူ စုစုေပါင္း ၈၇၇ဝဝ ဦးေရ ရွိသည့္အနက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမွာ ၈၁၂ဝဝ ရွိသည့္အထဲတြင္ ခ်င္း (၃၉၁ဝဝ)၊ ႐ုိဟင္ဂ်ာ (၁၈၈ဝဝ)၊ ျမန္မာမူဆလင္ (၅၉ဝဝ)၊ မြန္ (၃၈ဝဝ)၊ ကခ်င္ (၃၆ဝဝ) ႏွင့္ အျခားလူနည္းစုမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း UNHCR (မေလးရွား) ဝဘ္ဆိုဒ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

က်န္အေရအတြက္မ်ားမွာ သီရိလကၤာ၊ ဆိုမားလီး၊ အီရတ္ႏွင့္ အာဖဂန္နစၥတန္မွ ျဖစ္သည္။ ဒုကၡသည္ႏွင့္ ေလွ်ာက္ထားဆဲ အားလံုး၏ ၇ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အမ်ဳိးသားမ်ားျဖစ္ၿပီး၊ ၃ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားျဖစ္သည္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ အေရအတြက္မွာ ၁၉ဝဝဝ ပင္ ရွိသည္။

မေလးရွားသည္ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢ၏ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်က္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္း မရွိေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ UNHCR ဒုကၡသည္လက္မွတ္ ရရွိထားသူမ်ား၊ ခိုလႈံခြင့္ ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံမဲ့မ်ားအား တရားမဝင္ ကူးေျပာင္းလာသူမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ေလ့ရွိသည္။ တရားမဝင္ အလုပ္သမားမ်ားကိုလည္း ေငြဒဏ္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ေလ့ရွိသည္။

ကြာလာလမ္ပူတြင္ တရားမဝင္ အလုပ္သမားအျဖစ္ ေနထိုင္သူ ျမန္မာႏုိင္ငံသားတဦးက “က်ေနာ္တို႔က ရဲဖမ္းမခံရေအာင္ သူမ်ား passport ကို ကပ္ခြာလုပ္ၿပီး ေနတယ္ေလ။ UN ကလည္း အသိအမွတ္မျပဳ၊ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ကဒ္နဲ႔လည္း မရဘူး။ ဖမ္းတာပဲ” ဟု ေျပာသည္။

လယ္ယာေျမသိမ္းပိုက္ျခင္း၊ လုပ္အားေပးခိုင္းေစျခင္း၊ စစ္မက္ျဖစ္ပြားျခင္းႏွင့္ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား သိန္းေပါင္းမ်ားစြာသည္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားသာမက မေလးရွားသို႔ပါ သြားေရာက္ကာ ဒုကၡသည္အျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားျခင္းႏွင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။